{
  "id": 21234112,
  "title": "Bilim insanları ilginç bir örüntüyü keşfetti: Dünyadaki fırtınaların 405 bin yıllık döngüsü olabilir",
  "url": "https://urgent.news/2026/11/22/bilim-insanlar-ilginc-bir-oruntuyu-kesfetti-dunyadaki-f-rt-nalar-n",
  "topic": "world",
  "section": "World",
  "published": "2026-11-22T14:36:00.000Z",
  "source": {
    "name": "BirGün",
    "slug": "birgun",
    "url": "https://www.birgun.net/haber/bilim-insanlari-ilginc-bir-oruntuyu-kesfetti-dunyadaki-firtinalarin-405-bin-yillik-dongusu-olabilir-747825"
  },
  "original_language": "en",
  "account": "Bilim insanları, 405 bin yıllık döngüler içinde dünya genelinde olduklarına dair yeni bulgular sergiledi. Çin'deki Sichuan havzasında yapılan inceleme, fırtına aktivitelerinin yaklaşık 405 bin yıllık bir aralıkta meydana gelmelerini belirtiyor. Bu araştırma, jeolog Shuyuan Shi liderliğinde gerçekleşti ve 24 milyon yıllık bir jeolojik geçmişi yeniden düşünerek, 59 fırtına döngüsünü belirledi. Her döngü yaklaşık 405 bin yıllık süre çıkar.\n\nHer fırtınasının izlerini taşıyan su ve kum, deniz tabanındaki kum ve çamurda korunarak yeni katmanlar yaratıyor. Bu tortul katmanlar, zamanla kayaçlar haline gelerek geçmişe fırtınaların havalarını koruyan kayıtlara dönüşüyor. Araştırmacılar, bu dalgaların ve akıntılarının genç kayaçların üzerinde bulunduğunu gösteren bu koruma işlemini gözlemlediler.\n\nBu 405 bin yıllık döngü, Dünya'nın Güneş çevresindeki yörüngesinde meydana gelen değişikliklerin etkisinden kaynaklanabilir. Venüs ve Jupiter'ın kütle eşitsizliği, Dünya'nın döngüsünün 405 bin yıllık bir dönüşe sahip olabileceğini teşkil ediyor. Bu milankoviç döngüleri, sıcak iklim koşullarını gösteren Kambriyen dönemiyle birlikte fırtına aktivitelerine uygun koşullar yaratabilir.\n\nAncak, bu 405 bin yıllık döngünün fırtına etkisine nasıl katkıda bulunabileceği hâlâ kesin olarak bilinmemektedir. Deniz seviyesindeki değişimler, tortul koruma koşulları ve günümüz fırtına etkileri de bu örüntüye önemli bir katkı sunabilir. Bu bulgular, Dünya'nın geçmişteki iklim koşullarını ve fırtına aktivitelerini anlamamıza yardımcı olacaktır.",
  "summary": "Yaklaşık 500 milyon yıllık kayaçları inceleyen bilim insanları, eski fırtınaların bıraktığı izlerde 405 bin yılda bir tekrarlanan bir örüntü tespit etti. Araştırmacılara göre bu döngü, Dünya'nın yörüngesinin Venüs ve Jüpiter'in kütleçekim etkisiyle değişmesinden kaynaklanıyor olabilir.",
  "key_points": [],
  "editors_take": null,
  "illustration": null,
  "coverage": {
    "outlets": 1,
    "also_reported_by": []
  },
  "ai_generated": true,
  "disclaimer": "Summaries, key points and the editor’s take are written by software from other outlets’ reporting and may contain errors — always check the linked original."
}